Distributiekantoor De Bult op de postroute Nieuweschans-Winschoten.
De Bult
Waar de Westerwoldse A en de Pekel A samenvloeien was in de loop der jaren (achttiende eeuw) een belangrijk verkeersknooppunt ontstaan. Voor het scheepvaartverkeer was hier een sluis gebouw en daaromheen ontstond het buurtschap De Bult (= wierde, een hoogte in de omgeving). Zo stonden er enkele boerderijen een molen een café/logement en een sluismeesterwoning. Verder liep de weg van Bellingwolde en Nieuweschans naar Winschoten via De Bult. Deze route ging verder via het buurtschap Draaierij naar de Winschoterzijl.
Distributiekantoor
De Postroute tussen Groningen over Winschoten , Lang Akkerschans (Nieuweschans) naar Weener kwam met medewerking van de Groningese Postmeester op verzoek van de Pruisische Post in 1741 tot stand. In Weener werd de post overgenomen door de Postiljon uit Lingen op zijn route via Ditzum naar Emden. Er werd vanaf Groningen door een Postiljon twee keer per week de route gereden. Er moet al voor 1810 op De Bult een distributiekantoor voor de post op de route Nieuweschans Winschoten zijn geweest, omdat hier van paarden werd gewisseld. Echter van gebruikte postmerken is nimmer iets gevonden.
1840: Koerier 1840 volgens tekening van James Thiriar.
Dit distributiekantoor werd destijds beheerd door Ocke Isebrants Bultena. Deze man was verder ook nog kastelein, koopman en lid van de Gemeenteraad van Bellingwolde. Bij Logement Bultena konden, volgens overlevering, door postiljons van paarden worden gewisseld. Verder werd er ook post vervoerd per vrachtschuit van Nieuweschans naar Groningen.
Post vanuit Pruisen liep veelal over Lingen naar Zwolle en vandaar naar Amsterdam en Groningen. Nieuweschans of destijds ook Langakkerschans genoemd was van veel betekenis voor de verdediging van de noordgrens langs Pruisen, maar van een postverbinding over de grens was hier voor 1941 nog geen sprake.
De vesting Nieuwe- of Langeakkerschans werd aangelegd in 1628, ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog, toen de plaats nog aan de Dollard lag. Tot in de 18e eeuw werd de vesting nog verder versterkt en uitgebreid. Door inpolderingen kwam de schans aan het einde van de 18e eeuw echter steeds verder landinwaarts te liggen en verloor hij zijn functie. In 1815 vertrok het Nederlandse garnizoen en in 1870 werd bij Koninklijk besluit bepaald dat Nieuwe Schans geen vesting meer was. In 1882 werden de vestingwerken geslecht en de grachten gedempt.
De Postroute van Nieuweschans liep langs de oost- en zuidzijde van de Uiterdijkenpolder , waarvan de landen door aanslibbing en inpoldering rond 1660 zijn teruggewonnen van grote overstromingen van de Dollard. (zie kaart) Een goede route van Nieuweschans naar Winschoten over Beerta kwam pas in 1842 tot stand. De spoorlijn tussen Winschoten en Nieuweschans dateert van 1868.
Bovenstaand envelop heeft gelopen op 23 november 1823 van Ditzum in Os-Friesland naar Bordeaux via deze postroute naar Winschoten (dit moet dus via De Bult zijn geweest). Zie voor verdere informatie over dit poststuk onder Winschoten.
Rond 1835 kwam de inspecteur van de posterijen op het postkantoor van Winschoten op bezoek en informeerde zoal ook naar het functioneren van het distributiekantoor De Bult, dat onder het postkantoor Winschoten viel. De directeur van kantoor Winschoten moest het antwoord schuldig blijven en reageerde slechts met: Is daar dan een distributiekantoor? Vervolgens bleek de distributeur Ocke Isebrants Bultena reeds in 1824 te zijn overleden en nimmer te zijn vervangen. (Bron: Plattelandspost in Nederland vanaf 1807 van Hotze Wiersma)
Café/Logement Bultena
Gedeelte uit een kaart van Beeldbank Groningen
Het Café/Logement Bultema was destijds gevestigd in het eerste pand rechts vanaf de brug over de Westerwoldse A op De Bult langs de Pekelder A. Er naast stonden twee boerderijen van respectievelijk (1865) Bultena en Reininga. Geheel links, buiten de tekening staat nog een boerderij (nu: Bultserweg 5) met tot 1905 een molen er naast.
De boerderij van Reininga staat opgenomen in het boek “Bellingwolde Vroeger en Nu Deel 1” onder 41a. Hierin staat dat de schuur van het café bij het bedrijf van Reininga is getrokken, maar ik denk dat hiermee de boerderij links naast het café wordt bedoeld en het café zelf. De tekening van hierboven is uit een kaart van 1865, waarop de beide rechter panden worden toegeschreven aan Bultena. Reininga woonde in het linker pand.
Destijds woonden Izebrand Meertens Bultena (1802-1875) met zijn twee zoons Ocko en Gerhardus in de twee panden rechts. Ocko wordt genoemd als logementhouder en Gerhardus als landbouwer. Hun vader Izebrand wordt genoemd als kastelein en verlaatsmeester. Van dit gedeelte van De Bult is door de brand van 1957 van de genoemde twee rechter panden niets meer overgebleven.
Krantenfoto gedownload via Delpher: Winschoter Courant 19 juni 1957
